السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

302

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

از قاعدهء ياد شده در باب نكاح ونيز كتب دربردارندهء قواعد فقهى سخن گفته‌اند . مفاد قاعده : از آنجا كه قاعدهء فراش برگرفته از روايت ياد شده است ، براي تبيين مفاد آن بايد معناى حديث روشن شود . فراش در لغت عبارت است از آنچه كه براي نشستن ، خوابيدن ومانند آن مىگسترانند وبه كناية بر زن ( زوجه ) نيز اطلاق مىشود . 3 برخى لغويان گفته‌اند : فراش به كناية بر زن ومرد ( زوجه وزوج ) هر دو اطلاق مىشود . 4 بنابر ديدگاه نخست ، در جملهء « الولد للفراش » كلمهء « صاحب » حذف شده ودر أصل « الولد لصاحب الفراش » بوده است ؛ يعنى نوزاد به صاحب فراش كه زوج باشد ملحق مىگردد ؛ ليكن بنابر نظر دوم - كه فراش بر زوج نيز اطلاق مىشود - نيازى به تقدير كلمه « صاحب » در جمله نيست ومعناى آن ، اين است كه نوزاد از آنِ فراش ؛ يعنى زوج است . مقصود از « عاهر » زنا كار است . « حجر » به معناى سنگ ودر حديث ، كناية است از بي اعتنايى به ادعاى زناكار در انتساب نوزاد به خود وعدم ترتيب اثر به آن . بنابر اين ، مفاد قاعده چنين است كه همان گونه كه در فرض يقين به انتساب نوزاد به زوج ، وى نمىتواند أو را از خود نفى كند ، در فرض شك نيز حق نفى نوزاد از خود را ندارد واز نظر شرع ، نوزاد ملحق به أو است وبر انكار أو جز در صورت لعان ( - - ) لعان ) اثرى مترتب نيست . 5 تحقق بخش فراش : بدون شك فراش با عقد دائم ودخول تحقق مىيابد . بسيارى از فقها فراش را با عقد دائم وامكان دخول وآميزش پس از آن - ونه دخول فعلى - محقق دانسته‌اند . 6 بنابر اين ديدگاه ، دخول شرط تحقق عنوان فراش نيست . برخى هريك از ازدواج دائم با امكان دخول ودخول فعلى را منشأ تحقق فراش دانسته‌اند . بر أساس اين ديدگاه ، آميزش به شبهه نيز تحقق بخش عنوان فراش خواهد بود . 7 بعضي ، علاوة بر عقد ، دخول را شرط تحقق عنوان فراش دانسته‌اند . بنابر اين ،